ISSN 1300-1868
 

Original Research (Original Article) 


Dostoevsky’s Approach to Economics and Critique of the Economic Man

Ceyhun GÜRKAN, Mustafa ÖZİŞ.

Abstract
Considering the fact that economic thought today is pervaded by the neoclassical mainstream which is oblivious to views from outside of its purview, blending a range of neighboring social science disciplines becomes much more essential to develop new insights into economic thought. In our sense, literature, too, proves to be very much helpful towards that aim. In this respect, if homo economicus and orthodox economics are criticized by an assortment of alternative economic approaches, Dostoevsky’s Notes from Underground, we believe, makes a telling contribution to critical political economy approach to these issues. In the paper, outlining the place of homo economicus in mainstream economics and social and political thought, in light of Dostoyevsky’s critique of homo economicus by way of The Underground Man, we will be in search of exploring the character and aspects of a down-to-earth human type for economic thinking.

Key words: Dostoevsky, Homo Economicus, Critique of Neoclassical Economics. JEL Classification: B13, B31, B41, B59.



DOSTOYEVSKİ'NİN İKTİSADİ YAKLAŞIMI VE İKTİSADİ AKLIN ELEŞTİRİSİ

Ozet
İlgi alanının sınırlarının dışıyla ilgisini kesmiş neoklasik iktisadın iktisadi düşünce üzerindeki belirleyiciliğini göz önüne aldığımızda iktisadi düşünceye dair yeni düşünceler geliştirme yolunda komşu sosyal bilim disiplinlerinin kaynaşmasının ne denli önemli olduğu görülür. Bize göre edebiyatın da bu amaç yolunda yararı yadsınamaz. Bu bakımdan homo economicus ve ortodoks iktisat her ne kadar farklı birçok alternatif iktisat yaklaşımınca eleştiriliyorsa da Dostoyevski’nin Yeraltından Notlar’ı eleştirel politik ekonominin bu konulara yaklaşımına önemli katkı sunar. Yazıda anaakım iktisatta, sosyal ve siyasal düşüncede homo economicus’un yeri ana hatlarıyla belirtildikten sonra Dostoyevski’nin Yeraltı İnsanı üzerinden geliştirdiği homo economicus eleştirisinin ışığında iktisadi düşünce için gerçekçi bir insan tipinin görünümleri ve karakteri incelenmektedir.

Anahtar Kelimeler: Dostoyevski, Homo Economicus, Neoklasik İktisat Eleştirisi. JEL Sınıflaması: B13, B31, B41, B59.


 
ARTICLE TOOLS
Abstract
PDF Fulltext
Print this article Print this Article
How to cite this articleHow to cite this article
Export to
Export to
Related Records
 Articles by Ceyhun GÜRKAN
Articles by Mustafa ÖZİŞ
on Google
on Google Scholar
Article Statistics
 Viewed: 6121
Downloaded: 695
Cited: 0

REFERENCES
BAHTÝN, Mikhail M. (2004), Dostoyevski Poetikasýnýn Sorunlarý, C. Soydemir (çev.), Metis: Ýstanbul.
BERMAN, Marshall (1994), Katý Olan Her Þey Buharlaþýyor, Ü. Altuð ve B. Peker (çev.), Ýletiþim: Ýstanbul.
BEYHAN, Mazlum (2012), “Yazar ve Roman Üzerine”, Suç ve Ceza, M. Beyhan (çev.), T. Ýþ Bankasý Kültür Yayýnlarý: Ýstanbul, v-xv.
ÇAKIR, Necip (2001), “Neoklasik iktisat”, Ýktisadýn Dama Taþlarý: Ekoller- Ýz Býrakanlar-Kavramlar, A. Biber (der.), Ýstanbul: ÝÜ ÝFMC Ýktisat Dergisi Yayýný, 96-111.
Camus, A. Camus (2004 [1942]), Sisifos Söyleni, T. Yücel (çev.), Can: Ýstanbul.
ÇERNÝÞEVSKÝ, Nikolay G. (2005 [1863]), Nasýl Yapmalý, G. Bozkaya (çev.), Yar Yayýnlarý: Ýstanbul.
COLLINGWOOD, Robin G. (1999), Doða Tasarýmý, K. Dinçer (çev.), Ankara: Ýmge Kitabevi.
DOSTOYEVSKÝ, Fyodor (1999 [1864]), Yeraltýndan Notlar, M. Özgül (çev.), Cumhuriyet Dünya Klasikleri Dizisi: Ýstanbul.
DOSTOYEVSKÝ, Fyodor (2001 [1867]), Kumarbaz, N. Y. Taluy (çev.), Varlýk: Ýstanbul.
DOSTOYEVSKÝ, Fyodor (2010 [1875]), Delikanlý, E. Altay (çev.), Ýletiþim: Ýstanbul.
DOSTOYEVSKÝ, Fyodor (2011a [1865]), “Timsah”, Öyküler, E. Altay (çev.), Ýletiþim: Ýstanbul, 235-274.
DOSTOYEVSKÝ, Fyodor (2011b [1869]), Budala, M. Beyhan (çev.), Ýletiþim: Ýstanbul.
DOSTOYEVSKÝ, Fyodor (2011c [1881]), Karamazov Kardeþler, N. Y. Taluy (çev.), Ýletiþim: Ýstanbul.
DOSTOYEVSKÝ, Fyodor (2012a [1866]), Suç ve Ceza, M. Beyhan (çev.), T. Ýþ Bankasý Kültür Yayýnlarý: Ýstanbul.
DOSTOYEVSKÝ, Fyodor (2012b [1872]), Ecinniler, M. Beyhan (çev.), T. Ýþ Bankasý Kültür Yayýnlarý: Ýstanbul.
FOLEY, Duncan K. (2004), “Ýktisatta Rasyonellik ve Ýdeoloji”, Ö. Ýzdeþ (çev.), Ýktisat Dergisi, 453, 75-80.
FRANK, Joseph (1986), Dostoevsky: The Stir of Liberation, 1860-1865, Princeton University Press: Princeton, New Jersey.
GASSET, Ortega Y (2011), Sistem Olarak Tarih, Çev. N. G. Iþýk, Ýþ Bankasý Kültür Yayýnlarý: Ýstanbul.
GÜRBÝLEK, Nurdan (2008), Maðdurun Dili, Metis: Ýstanbul.
Jevons, W. Stanley (1957 [1871]), The Theory of Political Economy, Kelley& Millan, Inc.: New York.
MARX, Karl (2004 [1845]), Alman Ýdeolojisi, S. Belli (çev.), Sol Yayýnlarý: Ankara.
MARX, Karl (1999 [1858]), Grundrisse: Ekonomi Politiðin Eleþtirisinin Temelleri, Birinci Kitap, A. Gelen (çev.), Sol Yayýnlarý: Ankara.
Nalbantoðlu, H. Ünal (1990), Ekonomi Politiðin Klasik Kuramlarý, yayýmlanmamýþ ders notlarý, UC Berkeley, Sanayi Toplumlarýnýn Ekonomi Politiði Lisans Programý.
Nalbantoðlu, H. Ünal (2009), “Âlem Kitsch Olmuþ, Biz N’apalým?”, Arayýþlar: Bilim, Kültür, Üniversite, Ýletiþim: Ýstanbul, 199-251.
Nalbantoðlu, H. Ünal (2010a), “Felsefede Hukuk Dilinin ve ‘Sivil Toplum’ Kavramýnýn Ýnanýlmaz Serüvenleri”, Yan Yollar: Düþünce Bilgi, Sanat,Ýletiþim: Ýstanbul, 27-51.
Nalbantoðlu, H. Ünal (2010b), “‘Ýktidar Ýstenci’nden ‘Artý-Ürün’e”, Yan Yollar: Düþünce, Bilgi, Sanat, Ýletiþim: Ýstanbul, 453-476.
OLLMAN, Bertell (2003), Dance of Dialectics: Steps in Marx’s Method, Chicago: University of Illinois Press.
POKORNY, Dusan (1978), “Smith and Walras: Two Theories of Science”,The Canadian Journal of Economics, 11: 3, 387-403.
SCHELER, Max (2004 [1912]), Hýnç, A. Yýlmaz (çev.), Kanat: Ýstanbul.
SMITH, Adam (1984, [1759]), The Theory of Moral Sentiments, D. D. Raphael ve A. L. Macfie (der.), Liberty Fund: Indianapolis.
SMITH, Adam (1994 (1776), The Wealth of Nations, E. Canan (der.), The Modern Library: New York.
WALRAS, Léon (1965 [1874]), Elements of Pure Economics or The Theory of Social Wealth, W. Jaffé (çev.), George Allen and Unwin Ltd.: Londra.
WALRAS, Léon (1990 [1909]), “Economics and Mechanics”, Economics as Discourse, W. R. Samuels (der.), Kluwer Acedemic Publishers: Boston, 206-215

How to Cite this Article
Pubmed Style

GURKAN C, OZIS M. [Dostoevsky’s Approach to Economics and Critique of the Economic Man]. Ekonomik Yaklasim. 2012; 23(82): 99-128. Turkish. doi:10.5455/ey.20004


Web Style

GURKAN C, OZIS M. [Dostoevsky’s Approach to Economics and Critique of the Economic Man]. http://www.ekonomikyaklasim.org/?mno=34385 [Access: September 20, 2018]. Turkish. doi:10.5455/ey.20004


AMA (American Medical Association) Style

GURKAN C, OZIS M. [Dostoevsky’s Approach to Economics and Critique of the Economic Man]. Ekonomik Yaklasim. 2012; 23(82): 99-128. Turkish. doi:10.5455/ey.20004



Vancouver/ICMJE Style

GURKAN C, OZIS M. [Dostoevsky’s Approach to Economics and Critique of the Economic Man]. Ekonomik Yaklasim. (2012), [cited September 20, 2018]; 23(82): 99-128. Turkish. doi:10.5455/ey.20004



Harvard Style

GURKAN, C. & OZIS, M. (2012) [Dostoevsky’s Approach to Economics and Critique of the Economic Man]. Ekonomik Yaklasim, 23 (82), 99-128. Turkish. doi:10.5455/ey.20004



Turabian Style

GURKAN, Ceyhun, and Mustafa OZIS. 2012. [Dostoevsky’s Approach to Economics and Critique of the Economic Man]. Ekonomik Yaklasim, 23 (82), 99-128. Turkish. doi:10.5455/ey.20004



Chicago Style

GURKAN, Ceyhun, and Mustafa OZIS. "[Dostoevsky’s Approach to Economics and Critique of the Economic Man]." Ekonomik Yaklasim 23 (2012), 99-128. Turkish. doi:10.5455/ey.20004



MLA (The Modern Language Association) Style

GURKAN, Ceyhun, and Mustafa OZIS. "[Dostoevsky’s Approach to Economics and Critique of the Economic Man]." Ekonomik Yaklasim 23.82 (2012), 99-128. Print.Turkish. doi:10.5455/ey.20004



APA (American Psychological Association) Style

GURKAN, C. & OZIS, M. (2012) [Dostoevsky’s Approach to Economics and Critique of the Economic Man]. Ekonomik Yaklasim, 23 (82), 99-128. Turkish. doi:10.5455/ey.20004





Most Viewed Articles
  • Ulusların Düşüşü - Güç, Zenginlik ve Yoksulluğun Kökenleri
    Why Nations Fail - The Origins of Power, Prosperity and Poverty [Turkish]
    Gönül DİNÇER
    Ekonomik Yaklasim. 2014; 25(93): 65-76
    » Abstract & References » doi: 10.5455/ey.35517

  • DOSTOYEVSKİ'NİN İKTİSADİ YAKLAŞIMI VE İKTİSADİ AKLIN ELEŞTİRİSİ
    Dostoevsky’s Approach to Economics and Critique of the Economic Man [Turkish]
    Ceyhun GÜRKAN, Mustafa ÖZİŞ
    Ekonomik Yaklasim. 2012; 23(82): 99-128
    » Abstract & References » doi: 10.5455/ey.20004

  • BÜTÇE AÇIKLARININ CARİ İŞLEMLER DENGESİ ÜZERİNE ETKİLERİ: İKİZ AÇIKLAR HİPOTEZİNİN TÜRKİYE AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ
    Effects of Budget Deficit on Current Account Balance: Analysis of Twin Deficits Hypothesis in Case of Turkey [Turkish]
    Metin BAYRAK; Ömer ESEN
    Ekonomik Yaklasim. 2012; 23(82): 23-49
    » Abstract & References » doi: 10.5455/ey.20001

  • TÜRKİYE'DE KAMU SEKTÖRÜ BÜYÜKLÜĞÜ VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİNİN AMPİRİK ANALİZİ
    An Empirical Analysis on the Relationship between Public Sector Size and Economic Growth in Turkey [Turkish]
    Ömer Faruk ALTUNÇ, Celil AYDIN
    Ekonomik Yaklasim. 2012; 23(82): 79-98
    » Abstract & References » doi: 10.5455/ey.20003

  • TÜRKİYE EKONOMİSİ İÇİN NAIRU TAHMİNİ
    NAIRU Estimation for the Turkish Economy [Turkish]
    Özlem YİĞİT; Atilla GÖKÇE
    Ekonomik Yaklasim. 2012; 23(83): 69-91
    » Abstract & References » doi: 10.5455/ey.34098

  • BÜYÜME: NEYİN BÜYÜMESİ? İktisadi Büyümeye İlişkin Eleştirel Bir Değerlendirme
    GROWTH? GROWTH OF WHAT? A Critical Assesment of Economic Growth [Turkish]
    Mustafa DURMUŞ
    Ekonomik Yaklasim. 2012; 23(83): 37-68
    » Abstract & References » doi: 10.5455/ey.34097

  • TÜRKİYE’DE 1994, 2001 VE 2008-9 EKONOMİK KRİZLERİNİN KARŞILAŞTIRMALI ANALİZİ
    ECONOMIC CRISES IN TURKEY: A COMPARATIVE ANALYSIS OF FAILURES IN 1994, 2001 AND 2008-9 [Turkish]
    Oktar TÜREL
    Ekonomik Yaklasim. 2010; 21(75): 27-75
    » Abstract & References » doi: 10.5455/ey.10704

  • Orta Gelir Tuzağından Çıkış
    Rise from Middle Income Trap [Turkish]
    Yusuf Kurtoğlu
    Ekonomik Yaklasim. 2014; 25(90): 71-90
    » Abstract & References » doi: 10.5455/ey.35313

  • İLERİYE DÖNÜK YENİ KEYNESYEN PARA POLİTİKASI REAKSİYON FONKSİYONUNUN TAHMİNİ: TAYLOR KURALI’NIN, MCCALLUM KURALI’NIN, TAYLOR-MCCALLUM MELEZ KURALI’NIN TÜRKİYE EKONOMİSİNDE GEÇERLİLİĞİ
    Estimation of New Keynesian Monetary Policy Reaction Function: Availability of Taylor Rule, McCallum Rule and Hybrid Taylor-McCallum Rule in Turkish Economy [Turkish]
    Hakan Naim ARDOR, Serdar VARLIK
    Ekonomik Yaklasim. 2013; 24(89): 45-71
    » Abstract & References » doi: 10.5455/ey.35302

  • KÜRESEL GIDA KRİZİ: ÜÇÜNCÜ GIDA REJİMİ, KÜRESEL SERMAYE VE GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELER
    Global Food Crisis: The Third Food Regime, Global Capital and The Developing Countries [Turkish]
    Sibel ÇAŞKURLU
    Ekonomik Yaklasim. 2012; 23(Special): 161-194
    » Abstract & References » doi: 10.5455/ey.20011

  • Most Downloaded
  • Küresel Dengesizlikler ve Kriz Tartışması Işığında Cari Denge ve Sermaye Hesabını Anlamak
    Understanding Developments in Current Accounts and Financial Flows in Light of Discussions on Global Imbalances and Recent Crises [Turkish]
    Hasan Cömert, Güney Düzçay
    Ekonomik Yaklasim. 2015; 26(96): 59-90
    » Abstract & References » doi: 10.5455/ey.35901

  • Ulusların Düşüşü - Güç, Zenginlik ve Yoksulluğun Kökenleri
    Why Nations Fail - The Origins of Power, Prosperity and Poverty [Turkish]
    Gönül DİNÇER
    Ekonomik Yaklasim. 2014; 25(93): 65-76
    » Abstract & References » doi: 10.5455/ey.35517

  • Tarihsel Dönüşüm Sorunu
    English Title Not Available [Turkish title: Tarihsel Dönüşüm Sorunu] [Turkish]
    Aziz KONUKMAN
    Ekonomik Yaklasim. 1980; 1(2): 136-147
    » Abstract & References » doi: 10.5455/ey.10017

  • BÜYÜME: NEYİN BÜYÜMESİ? İktisadi Büyümeye İlişkin Eleştirel Bir Değerlendirme
    GROWTH? GROWTH OF WHAT? A Critical Assesment of Economic Growth [Turkish]
    Mustafa DURMUŞ
    Ekonomik Yaklasim. 2012; 23(83): 37-68
    » Abstract & References » doi: 10.5455/ey.34097

  • Merkez Bankası Döviz Rezervlerinin Belirleyicileri: Türkiye Örneği
    Determinants of the Central Bank Foreign Currency Reserves: The Case of Turkey [Turkish]
    Emek Aslı CİNEL, Nebiye YAMAK
    Ekonomik Yaklasim. 2014; 25(93): 21-38
    » Abstract & References » doi: 10.5455/ey.35515

  • Cinsiyet Temelli Olarak Ayrışmış İşgücü Piyasası ve Çalışma Yaşamı Tercihleri: Türkiye’den Kanıt
    Gender Segregated Labor Market and Work-Life Preferences: Evidence from Turkey [English]
    Meltem İNCE YENİLMEZ
    Ekonomik Yaklasim. 2014; 25(93): 1-20
    » Abstract & References » doi: 10.5455/ey.35514

  • Orta Gelir Tuzağından Çıkış
    Rise from Middle Income Trap [Turkish]
    Yusuf Kurtoğlu
    Ekonomik Yaklasim. 2014; 25(90): 71-90
    » Abstract & References » doi: 10.5455/ey.35313

  • İLERİYE DÖNÜK YENİ KEYNESYEN PARA POLİTİKASI REAKSİYON FONKSİYONUNUN TAHMİNİ: TAYLOR KURALI’NIN, MCCALLUM KURALI’NIN, TAYLOR-MCCALLUM MELEZ KURALI’NIN TÜRKİYE EKONOMİSİNDE GEÇERLİLİĞİ
    Estimation of New Keynesian Monetary Policy Reaction Function: Availability of Taylor Rule, McCallum Rule and Hybrid Taylor-McCallum Rule in Turkish Economy [Turkish]
    Hakan Naim ARDOR, Serdar VARLIK
    Ekonomik Yaklasim. 2013; 24(89): 45-71
    » Abstract & References » doi: 10.5455/ey.35302

  • Türkiye'de Bölgesel Ekonomik Aktivite: Yeni Ekonomik Coğrafya Yaklaşımı
    Regional Economic Activity in Turkey: A New Economic Geography Approach [English]
    Mehmet Burak TURGUT
    Ekonomik Yaklasim. 2014; 25(93): 39-63
    » Abstract & References » doi: 10.5455/ey.35516

  • DIŞ TİCARET KURAMINDA ÇEKİM MODELİ
    The Gravity Model in International Trade Theory [Turkish]
    Gönül DİNÇER
    Ekonomik Yaklasim. 2013; 24(88): 1-34
    » Abstract & References » doi: 10.5455/ey.35200

  • Most Cited Articles
  • TÜRKİYE’DE BİREYSEL EMEKLİK SİSTEMİ’NDEKİ CİNSİYET FARKLILIKLARININ ANALİZİ
    An Analysis of Gender Gaps in the Private Pension Scheme in Turkey [English]
    S. Cihan BOZKUŞ, Adem Y. ELVEREN
    Ekonomik Yaklasim. 2008; 19(69): 89-106
    » Abstract & References » doi: 10.5455/ey.10677
    Cited : 4 times [Click to see citing articles]

  • EV SAHiBi ÜLKE AÇISINDAN YABANCI SERMAYE YATIRIMLARINI ETKİLEYEN FAKTÖRLER VE TÜRKİYE ÜZERİNE BİR UYGULAMA
    English Title Not Available [Turkish Title: EV SAHiBi ÜLKE AÇISINDAN YABANCI SERMAYE YATIRIMLARINI ETKİLEYEN FAKTÖRLER VE TÜRKİYE ÜZERİNE BİR UYGULAMA] [Turkish]
    Filiz Elmas ÖZAĞ
    Ekonomik Yaklasim. 1994; 5(12): 63-77
    » Abstract & References » doi: 10.5455/ey.10174
    Cited : 3 times [Click to see citing articles]

  • Türkiye’de Bireysel Emeklilik Sistemi: Toplumsal Cinsiyetçi Bir Yaklaşım
    THE INDIVIDUAL PENSION SYSTEM IN TURKEY: A GENDERED PERSPECTIVE [English]
    Şule ŞAHİN, Helga RITTERSBERGER-TILIÇ, Adem Yavuz ELVEREN
    Ekonomik Yaklasim. 2010; 21(77): 115-142
    » Abstract & References » doi: 10.5455/ey.20039
    Cited : 3 times [Click to see citing articles]

  • [Türkçe Başlık Yok]
    TOURISM AND ECONOMIC GROWTH IN TURKEY [English]
    Jülide Yıldırım Öcal, Nadir Öcal
    Ekonomik Yaklasim. 2004; 15(52-53): 131-141
    » Abstract & References » doi: 10.5455/ey.10503
    Cited : 3 times [Click to see citing articles]

  • GCC PETRODOLAR FAZLALIĞI VE ABD CARİ AÇIK DENGESİZLİĞİ
    GCC PETRODOLLAR SURPLUSES AND THE US CURRENT ACCOUNT IMBALANCE [English]
    Shawkat HAMMOUDEH, Ramazan SARI, Eisa ALESIA
    Ekonomik Yaklasim. 2009; 20(73): 39-54
    » Abstract & References » doi: 10.5455/ey.10695
    Cited : 2 times [Click to see citing articles]

  • İKİZ AÇIKLAR HİPOTEZİ (TÜRKİYE UYGULAMASI)
    English Title Not Available [Turkish Title:İKİZ AÇIKLAR HİPOTEZİ (TÜRKİYE UYGULAMASI)] [Turkish]
    Ahmet ZENGİN
    Ekonomik Yaklasim. 2000; 11(39): 37-67
    » Abstract & References » doi: 10.5455/ey.10335
    Cited : 2 times [Click to see citing articles]

  • İstihdam, İktisadi Büyüme ve İşgücü Piyasası Performansı: Türkiye Örneği
    EMPLOYMENT, ECONOMIC GROWTH AND LABOR MARKET PERFORMANCE: THE CASE OF TURKEY [English]
    Alparslan AKÇORAOĞLU
    Ekonomik Yaklasim. 2010; 21(77): 101-114
    » Abstract & References » doi: 10.5455/ey.20038
    Cited : 2 times [Click to see citing articles]

  • Türkiye'de Bölgesel Ekonomik Aktivite: Yeni Ekonomik Coğrafya Yaklaşımı
    Regional Economic Activity in Turkey: A New Economic Geography Approach [English]
    Mehmet Burak TURGUT
    Ekonomik Yaklasim. 2014; 25(93): 39-63
    » Abstract & References » doi: 10.5455/ey.35516
    Cited : 2 times [Click to see citing articles]

  • BÜTÇE AÇIKLARININ CARİ İŞLEMLER DENGESİ ÜZERİNE ETKİLERİ: İKİZ AÇIKLAR HİPOTEZİNİN TÜRKİYE AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ
    Effects of Budget Deficit on Current Account Balance: Analysis of Twin Deficits Hypothesis in Case of Turkey [Turkish]
    Metin BAYRAK; Ömer ESEN
    Ekonomik Yaklasim. 2012; 23(82): 23-49
    » Abstract & References » doi: 10.5455/ey.20001
    Cited : 2 times [Click to see citing articles]

  • İhracatta Çeşitlenme: Türkiye’nin Yoğun ve Yaygın Marjları
    EXPORT DIVERSIFICATION AND COMPETITIVENESS: INTENSIVE AND EXTENSIVE MARGINS OF TURKEY [English]
    Seda EKMEN, Güzin ERLAT
    Ekonomik Yaklasim. 2013; 24(88): 35-64
    » Abstract & References » doi: 10.5455/ey.35201
    Cited : 2 times [Click to see citing articles]